Gözleri Mavi Ne Demek? Felsefi Bir Bakış Bir filozofun bakışıyla dünyaya yönelmek, görünenin ardındaki anlamı sorgulamak demektir. “Gözleri mavi” ifadesi, yüzeyde yalnızca bir betimleme gibi görünür; fakat felsefî derinlikte, varlık, bilgi ve değer sorunlarına uzanan çok katmanlı bir simgedir. Bu ifade, insanın hem biyolojik hem estetik hem de etik varoluşunu sorgulamaya davet eder. Epistemolojik Perspektif: Görmenin Bilgisi Epistemoloji, yani bilginin doğasını araştıran felsefe dalı, “görme” kavramını temel bir problem olarak ele alır. Birinin “gözleri mavi” dediğimizde, biz bir bilgiyi dile getiririz — ama bu bilgi gerçekten nesnel midir, yoksa algının ürettiği bir yanılsama mı? Mavi renk, doğada var olmayan, insan…
Yorum BırakKategori: Makaleler
Gizlilik Ne İfade Eder? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Kelimelerin Gücü ve Gizliliğin Derinlikleri Edebiyat, kelimelerin gücüyle şekillenir; her harf, her cümle bir anlam arayışına, bir evrene açılan kapıdır. Hikayeler, her zaman gizliliği barındıran bir alan olmuştur. Gizlilik, sadece gerçeğin örtbas edilmesi değil, aynı zamanda bir anlamın derinliklerine inmeyi, görünmeyen dünyaların kapılarını aralamayı ifade eder. Bir edebiyatçının gözünden bakıldığında, gizlilik; sırların, kimliklerin, ve duyguların saklı tutulduğu bir yerdir. Anlatıların kalbinde gizlilik, bir arayışa dönüşür; bazen kurtuluş, bazen yıkım, bazen de varoluşun kendisi. Edebiyat dünyasında gizliliğin yeri, her metnin içine nüfuz etmiş bir varlık gibidir. Her karakter, her olay, bazen görünmeyen bir…
Yorum Bırakİri Hamsiye Ne Denir? Bilimsel Meraktan Sofraya Uzanan Sade Bir Yolculuk Karadeniz’in sabah serinliğinde iskeleye yanaşan teknelerden yayılan o tanıdık koku herkese aynı soruyu fısıldar: “Bugün hamsi nasıl?” Bu merakla birlikte, pazarda parlayan iri taneleri görünce başka bir soru eklenir: İri hamsiye ne denir? Gelin, balıkçı tezgâhındaki adlandırmalardan laboratuvardaki ölçümlere uzanan, ama herkesin rahatlıkla izleyebileceği berrak bir hikâyeye bakalım. “İri Hamsi” Bilim Diliyle Ne Demek? Bilimsel olarak sözünü ettiğimiz tür, Avrupa hamsisi (Engraulis encrasicolus). Balık biyolojisinde “iri”, ayrı bir türü değil, aynı türün daha büyük boylu bireylerini anlatır. Hamside boy genellikle total boy (uçtan uca uzunluk) olarak ölçülür ve üreme…
Yorum BırakFile Nerelerde Kullanılır? İktidarın, Kurumların ve Vatandaşlığın Gölgesinde Bir Nesne Üzerine Düşünceler Giriş: Bir siyaset bilimcinin dosya metaforuna bakışı Her çağ, kendi düzenini dosyalar aracılığıyla kurar. “File” denilen o sade nesne —ister bir klasör, ister bir dijital kayıt sistemi, isterse bir ağ yapısı olsun— iktidarın hafızası haline gelir. Michel Foucault’nun dediği gibi, bilgi iktidardır; dosya ise bilginin cisimleşmiş biçimidir. Devlet, vatandaşını dosyalar; şirket, çalışanını dosyalar; birey, kendini bile dosyalar. Bu yazı, “file nerelerde kullanılır?” sorusunu sadece teknik değil, siyasal bir perspektiften, yani güç, kurum, ideoloji ve toplumsal düzen ekseninde tartışıyor. Güç ve File: İktidarın Görünmez Kayıt Alanı Her iktidar, yönetebilmek…
8 Yorum1. Evre Akciğer Kanseri Nasıl Anlaşılır? Bilimsel Gerçekler ve Tarihsel Perspektif Akciğer kanseri, modern tıbbın en çok araştırdığı ve üzerinde en fazla tartışılan hastalıklardan biridir. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre her yıl milyonlarca kişi bu hastalıkla karşı karşıya kalıyor. Ancak erken evre akciğer kanseri, yani 1. evre, teşhis edildiğinde tedavi şansı en yüksek dönemdir. Sorun, genellikle bu evrenin belirgin belirtiler göstermeden ilerlemesidir. Bu nedenle “1. evre akciğer kanseri nasıl anlaşılır?” sorusu hem klinik hem de toplumsal açıdan büyük önem taşır. Tarihsel Arka Plan: Akciğer Kanseri Tanısının Evrimi Akciğer kanseri ilk kez 18. yüzyılın sonlarında tıbbi literatüre girmiştir. Sanayi Devrimi’yle birlikte kömür,…
8 YorumHalk Biliminin Sözlü Kaynakları: Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış Toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletin gündem maddesi olduğu bu dönemde, halk biliminin sözlü kaynakları daha da büyük bir önem kazanıyor. Bu geleneksel bilgi birikimi, sadece geçmişi değil, günümüz toplumsal yapısını da anlamamıza yardımcı oluyor. Ancak halk bilimi, her zaman homojen bir sesin hâkim olduğu bir alan olmamıştır. Kadınlar ve erkekler, halk kültürünü farklı biçimlerde şekillendirmiş ve farklı deneyimlerden beslenmişlerdir. Bu yazıda, sözlü halk kültürünün önemli kaynaklarını, toplumsal cinsiyetin etkileriyle nasıl şekillendiğini, çeşitliliği nasıl yansıttığını ve sosyal adaletin bu geleneksel bilgi aktarımında nasıl bir rol oynadığını inceleyeceğiz.…
6 YorumMüstahzır Ne Demek? Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir İnceleme Siyaset bilimci bir bakış açısıyla, toplumsal yapılar içinde güç ilişkilerinin nasıl şekillendiğini ve bu ilişkilerin toplumsal düzeni nasıl şekillendirdiğini anlamak, insanlık tarihinin en önemli sorularından birini sormak anlamına gelir. İktidar, kurumlar ve ideolojilerle şekillenen bu güç ilişkileri, bireylerin toplumsal konumlarını belirlerken, aynı zamanda toplumsal normlar ve değerler de bu ilişkileri pekiştirir. Toplumların varlıklarını sürdürebilmesi, bu güç dinamiklerinin düzenli bir şekilde işleyebilmesine bağlıdır. Peki, müstahzır terimi bu bağlamda ne anlama gelir ve nasıl bir rol oynar? Müstahzır: Kavramsal Bir Arka Plan Kelime olarak, müstahzır, eski Türkçe kökenli bir terim olup,…
Yorum BırakGelir Kaynakları Nelerdir? Felsefi Bir Bakış Açısıyla Derinlemesine Bir İnceleme Bir Filozofun Gözünden: Gelir ve İnsan Hayatının Anlamı Gelir kaynakları… Bir toplumun ekonomik yapısını şekillendiren, bireylerin yaşam standartlarını belirleyen ve toplumlar arasındaki eşitsizlikleri görünür kılan önemli bir kavram. Ancak gelir sadece bir ekonomik ölçüt değildir. O, aynı zamanda insanın dünyadaki varlık sebebini sorguladığı, etik, epistemolojik ve ontolojik düzeyde derin anlamlar taşıyan bir konuya dönüşebilir. Eğer gelir kaynakları sadece para kazanmanın yollarıysa, o zaman bu yolla ilgili tüm toplumsal, etik ve varoluşsal soruları da yanıtlamamız gerekmez mi? Filozoflar, geçmişten günümüze, gelirin ne olduğu ve nasıl elde edilmesi gerektiği konusunda birçok düşünsel…
4 Yorum1 1 GN: Ekonomi Perspektifinden Bir Değerlendirme Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Ekonomi, genellikle insanların sınırlı kaynaklarla sonsuz ihtiyaçlarını karşılamaya çalıştıkları bir alan olarak tanımlanır. Bir ekonomist, her gün karşılaştığı bu gerçeği dikkate alarak, her kararın belirli sonuçları olduğuna ve her seçimin bir fırsat maliyeti taşıdığına dair sürekli bir düşünme sürecindedir. Kaynakların sınırlı olması, bireylerin ve toplumların seçimler yaparken her zaman bir denge arayışı içinde olmalarını gerektirir. Bu denge, bireylerin ve şirketlerin kararlarını yönlendirirken aynı zamanda toplumsal refahı da şekillendirir. Peki, 1 1 GN terimi ne anlama geliyor? Bu kavram, ekonominin bir parçası olarak, özellikle piyasaların ve kararların karmaşıklığını anlamak…
Yorum BırakHakimevi Nereye Bağlı? Geçmişten Günümüze ve Geleceğe Bir Bakış Edebiyat ve tarih meraklıları için “Hakimevi” terimi oldukça ilginç bir yere sahiptir. Belki siz de sıkça duymuşsunuzdur; ama “Hakimevi nereye bağlı?” sorusu aslında o kadar derin bir anlam taşır ki, sorunun arkasında yatan tarihsel, kültürel ve toplumsal katmanları anlamadan bu soruya bir yanıt vermek oldukça zor olabilir. Eğer siz de bu konuya ilgi duyuyorsanız, doğru yerdesiniz. Hakimevi’nin kökenlerine inmek, onu günümüzle ilişkilendirmek ve gelecekteki etkilerini düşünmek, zihnimizdeki birçok soruyu cevapsız bırakabilir. Gelin, hep birlikte bu soruyu tartışalım! Hakimevi’nin Tarihsel Kökenleri: Osmanlı’dan Günümüze Hakimevi terimi, Osmanlı İmparatorluğu’nun en güçlü dönemlerinden birine, özellikle…
8 Yorum