Ozertem ziyaretçileri için hazırladığımız bu makalede “Kapital insan ne demek” konusunu sade bir dille anlatıyoruz.
Okuyucularımıza “Kapital insan ne demek” konusunda faydalı bilgiler sunmaya çalıştık. Ozertem ekibi olarak bizi okumaya devam edin!
Kapital insan ne demek? (Bir İzmir sabahında filtre kahveyle başlayan sorgulama)
İzmir’de sabahlar genelde iki şekilde başlar: ya martıların bağırışıyla uyanırsın ya da telefonuna gelen bildirimlerin “acil” sanılıp aslında hiçbir şey olmamasını fark ederek gözünü tavana dikersin. Ben ikinci gruptayım. Yani sabahları varoluşsal sorgulama, öğlenleri “ne yesek ya” krizi, akşamları da “yarın kesin hayatımı düzene sokuyorum” yalanı.
Geçen gün arkadaş grubunda biri ortaya bir cümle bıraktı:
“Ya sizce kapital insan ne demek?”
Masada bir sessizlik oldu. O sessizlik var ya… hani duble kahve bile kurtaramaz. Sonra biri “para seven mi?” dedi, biri “yatırım yapan mı?” dedi, biri de direkt “bence biziz” deyip güldü.
Ben ise içimden şunu düşündüm:
“Eğer ben kapital insansam, bu sabah simit + ayran yerine avocado toast yemem gerekiyordu ve ben yine batmışım.”
İşte böyle başladı bu mevzu.
Kapital insan ne demek? Sadece para mı, yoksa daha derin bir şey mi?
Kapital insan ne demek? sorusu dışarıdan bakınca basit gibi duruyor. Sanki cevap tek kelime: “para”. Ama değil. Keşke olsa. Hayat o kadar kolay olsaydı muhtemelen şu an İzmir sahilde değil, kendi yatımda Wi-Fi çekmeye çalışıyor olurdum.
Kapital insan, sadece parayı seven kişi değildir. Daha çok şu üçlü kombinasyon gibidir:
Zamanı paraya çeviren
Parayı statüye bağlayan
Statüyü de “Instagram hikâyesi” yapan
Ama işin komik kısmı şu: Hepimiz biraz öyleyiz. Ben dahil. Hatta geçen gün fark ettim, markette “organik mi bu?” diye sorarken aslında içten içe “bu beni daha sağlıklı ve dolayısıyla daha başarılı bir insana dönüştürür mü?” diye hesap yapıyordum.
Kasadaki abla bana baktı.
Ben ona baktım.
O bana “poşet ister misin?” dedi.
Ben hayatın anlamını düşünüyordum.
İç ses: “Sen kapital misin yoksa sadece aç mısın?”
Bazen iç sesimle ciddi tartışmalar yaşıyorum. Mesela geçen hafta:
– İç ses: “Kanka bu aldığın üçüncü kahve.”
– Ben: “Üretkenlik için gerekli.”
– İç ses: “Saat 23:40.”
– Ben: “Gece çalışan kapital insanlar var.”
– İç ses: “Sen dizi izliyorsun.”
Yani aslında mesele şu: Kapital insan ne demek? sorusu sadece ekonomi değil, biraz da kendimizi kandırma sanatı.
Gündelik hayatta kapital insan belirtileri (ve İzmir testim)
İzmir’de yaşayınca insan kendini çok rahat sanıyor. Deniz var, güneş var, simit var. Ama sonra bir bakıyorsun, herkes bir şekilde “optimizasyon” peşinde.
Bir arkadaşım var mesela. Sabah 6’da kalkıyor. Spor yapıyor. Smoothie içiyor. LinkedIn’e motivasyon postu atıyor. Ben mi? Alarmı erteleyip rüyamda “deadline uzadı” haberini kutluyorum.
Ona dedim ki:
“Sen kapital insansın galiba.”
O da dedi ki:
“Hayır, sadece disiplinliyim.”
Ama dürüst olalım, disiplin de artık kapital çağın parçası.
Kapital insan ne demek? diye düşününce aslında şunları görüyorsun:
Boş zamanını bile “verimli” kullanma takıntısı
Dinlenmeyi bile planlı yapma isteği
Hobileri bile “gelir getirir mi?” diye sorgulama
Sosyal medyada “başarı hikâyesi” üretme baskısı
Bir gün arkadaş ortamında biri “ben sadece yürüyüş yapıyorum” dedi.
Herkes sustu.
Çünkü biz yürüyüşü bile uygulama üzerinden takip eden nesiliz.
Kendi kapital halimle yüzleşme anı
Geçenlerde dolmuş bekliyorum. Yağmur yok, güneş yok, sadece İzmir’in o “ben sana hava durumu açıklayamam” modu.
Yanımda iki kişi konuşuyor:
– “Abi freelance çalışıyorum.”
– “Ne yapıyorsun?”
– “Dijital şeyler.”
Dijital şeyler…
Bu cümle bile kapital çağın özeti.
Ben o an kendime şunu sordum:
“Ben ne yapıyorum?”
Cevap:
“Bekliyorum.”
Ama beklemek bile artık kapital bir eylem gibi hissettiriliyor. Çünkü herkes bir yere yetişiyor. Ben ise sadece dolmuşa.
İç ses 2: “Sen neden bu kadar düşünüyorsun?”
İç sesim bazen bana saldırgan bir motivasyon koçu gibi davranıyor:
– “Daha üretken ol.”
– “Hedeflerin ne?”
– “5 yıl sonra nerede olacaksın?”
Ben: “İzmir’de… büyük ihtimalle yine aynı soruları soruyor olacağım.”
Kapital insan ne demek? Sosyal medya versiyonu
Şimdi dürüst olalım. Kapital insan ne demek? sorusunun en net cevabı Instagram’da.
Orada herkes:
Sabah 5’te kalkıyor
Spor yapıyor
Kitap okuyor
Girişim kuruyor
Ve bir şekilde hep “çok meşgul”
Ben ise story atıyorum:
“Bugün çok yoruldum (evden çıkmadım).”
Ama burada ince bir detay var. Kapital insan sadece “çok çalışan” değildir. Aynı zamanda “çok gösteren”dir. Yani üretmek kadar görünmek de önemli hale gelmiş.
Bir arkadaşım geçen gün şöyle dedi:
“Ben aslında çok çalışıyorum ama paylaşmıyorum.”
Ben de dedim ki:
“Kapital sistem sana puan vermiyor kardeşim, paylaşmazsan yok sayılıyorsun.”
Sonra ikimiz de sustuk. Çünkü bu cümle biraz fazla doğruydu.
Kapital insanın en trajikomik hali: dinlenmeye çalışırken bile suçluluk
En garip nokta şu: Dinlenmek bile suç gibi.
Geçen gün 2 saat hiçbir şey yapmadım. Sadece tavana baktım.
Sonra beynim devreye girdi:
– “Bu süre içinde bir şey öğrenebilirdin.”
– “YouTube’da eğitim videosu izleyebilirdin.”
– “Belki bir gelir modeli oluştururdun.”
Ben de dedim ki:
“Ben insanım ya, bilgisayar değilim.”
Ama iç sesim ikna olmadı.
Kapital insan ne demek? sorusunun en sert cevabı burada saklı:
Dinlenirken bile üretmediğini düşünüyorsan, sistem seni çoktan içine almış demektir.
İzmir’de kapital olmak biraz daha garip
İzmir’de kapital olmak tuhaf bir şey. Çünkü şehir sana sürekli “rahat ol” diyor ama dünya “hızlan” diyor.
Bir yanda deniz kenarında çay içen amcalar var.
Diğer yanda “passive income” videosu izleyen ben.
Bazen Karşıyaka vapurunda şöyle düşünüyorum:
“Acaba bu yolculuğu bile monetize edebilir miyim?”
Sonra martılar bağırıyor.
Sanki diyorlar ki: “Abartma.”
Kısa diyalog: Ben ve arkadaşım
– “Ne yapıyorsun bu aralar?”
– “Kendimi geliştiriyorum.”
– “Nasıl?”
– “İçsel olarak.”
– “Para kazanıyor musun?”
– “Henüz ruhsal zenginlik aşamasındayım.”
– “Yani yok.”
Gülüşme.
Ama o gülüşün içinde biraz gerçek var.
Kapital insan olmak zorunda mıyız?
İşte en kritik soru bu.
Kapital insan ne demek? diye düşünürken fark ettiğim şey şu: Bu bir kimlik değil, bir eğilim. Hepimiz zaman zaman içine giriyoruz, sonra çıkıyoruz, sonra tekrar giriyoruz.
Bir gün “minimalist yaşam” videosu izleyip ertesi gün online alışverişte kendimizi kaybediyoruz.
Bir gün “erken kalkacağım” diyoruz, ertesi gün alarmı 7 kez erteliyoruz.
Bu bir savaş değil aslında. Daha çok içimizdeki iki karakterin kavgası:
Biri: üret, kazan, büyü
Diğeri: yat, düşün, çay iç
Ve İzmir’de ikinci karakter çok güçlü.
Son düşünce: Kapital olmak mı, insan kalmak mı?
Bazen sahilde yürürken şunu fark ediyorum: Herkes bir şeye yetişmeye çalışıyor ama kimse nereye yetiştiğini bilmiyor.
Belki de mesele kapital insan olmak değil. Belki de sadece insan kalmak.
Çünkü en sonunda şunu anlıyorsun:
Para kazanmak önemli.
Üretmek önemli.
Ama kendini sürekli “yetersiz proje” gibi görmek… işte o yoruyor.
Ben hâlâ dolmuş bekliyorum.
Ama artık beklerken kendime kızmıyorum.
Sadece düşünüyorum:
“Belki de bugün tek yaptığım şey beklemek değil, biraz yaşamak.”